Binnen een groep van vennootschappen kan sprake zijn van onderlinge transacties. Bijvoorbeeld de levering van goederen van een tussenholding naar een groepsmaatschappij of onderlinge leveringen tussen deelnemingen. Van belang is of het resultaat op dergelijke transacties als gerealiseerd kan worden aangemerkt of moet worden geëlimineerd uit de geconsolideerde en/of enkelvoudige jaarrekening. De komende twee blogs gaan in op de verwerkingswijze van intercompany transacties in de geconsolideerde en enkelvoudige jaarrekening. Dit blog beschrijft de verwerkingswijze van downstream sale transacties. Het volgende blog beschrijft de verwerkingswijze van upstream en sidestream sale transacties.

Begrippen
De volgende begrippen zijn van belang in het kader van intercompany transacties:

Transactie
: bij een transactie is sprake van een overdracht van een actief of passief.

Groepsmaatschappij: een groepsmaatschappij is een economische eenheid waarin rechtspersonen en vennootschappen organisatorisch met elkaar in een groep zijn verbonden.

Deelneming: er is sprake is van een deelneming als aan de volgende criteria wordt voldaan:

  • kapitaalverschaffing voor eigen rekening;
  • duurzame verbondenheid ten dienste van de eigen werkzaamheid.

Ten behoeve van het vaststellen of sprake is van een deelnemingsrelatie heeft de wet een wettelijk vermoeden van deelneming geïntroduceerd. Indien een vijfde of meer van het geplaatste kapitaal wordt verschaft, wordt het bestaan van een deelneming vermoed.

Welke soorten intercompany transacties zijn er?
De volgende intercompany transactie worden onderscheiden:

  • downstream sale: een overdracht van de feitelijk beleidsbepalende rechtspersoon of de deelnemende rechtspersoon aan een groepsmaatschappij of deelneming;
  • upstream sale: een overdracht van een groepsmaatschappij of deelneming aan de feitelijk beleidsbepalende respectievelijk deelnemende rechtspersoon; of
  • sidestream sale: een overdracht tussen deelnemingen en/of groepsmaatschappijen onderling.

De rechtspersoon kan zowel topholding, tussenholding in de groep of een andere groepsmaatschappij zijn.

Let op: de regels inzake intercompany transacties zijn in beginsel niet van toepassing op onderlinge dienstverlening. Opbrengsten uit hoofde van dienstverlening kunnen enkelvoudig gewoonlijk direct en volledig als gerealiseerd worden beschouwd, omdat ze meestal bij de afnemende maatschappij niet worden geactiveerd maar als kosten worden verwerkt. Geconsolideerd wordt de omzet uit hoofde van de dienstverlening bij de dienstverlenende groepsmaatschappij geëlimineerd tegen de kosten uit hoofde van de dienstverlening bij de dienst afnemende groepsmaatschappij.

Om te bepalen op welke wijze een intercompany transactie  verwerkt dient te worden is het van belang om na te gaan:

  • welke soort transactie (downstream, upstream en sidestream) het betreft;
  • wat de aard van de onderlinge relatie tussen de rechtspersonen betreft (groepsmaatschappij / deelneming); en
  • welke waarderingsgrondslag wordt toegepast indien sprake is van een niet geconsolideerde deelneming die niet als groepsmaatschappij kwalificeert.

Onderstaand is de verwerkingswijze weergegeven van downstream sale transacties.

Downstream sale transactie

De verkrijgende partij is een groepsmaatschappij

  • Geconsolideerde jaarrekening: resultaten op intercompany transacties tussen in de consolidatie opgenomen groepsmaatschappijen dienen in de consolidatie volledig uit zowel de balanswaardering als het groepsresultaat te worden geëlimineerd voor zover deze resultaten nog niet door een overdracht van het verkregen actief of passief aan derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ook indien een groepsmaatschappij niet wordt geconsolideerd (bijvoorbeeld vanwege te verwaarlozen betekenis), dienen de resultaten op intercompany transacties met andere (al dan niet geconsolideerde) groepsmaatschappijen volledig te worden geëlimineerd. De eliminatie in de winst-en-verliesrekening dient eveneens volledig te geschieden voor – indien van toepassing – de geboekte omzet en kostprijs van de omzet.
  • Enkelvoudige jaarrekening: de deelnemende rechtspersoon (moeder) dient de winst of het verlies op een ‘downstream sale’ aan deze deelneming te bepalen op basis van proportionele resultaatbepaling. De winst of het verlies voortvloeiend uit deze overdracht dient te worden verwerkt naar rato van het relatieve belang dat derden hebben in die deelneming. Let op: Er dient dus géén winst of verlies voortvloeiend uit deze overdracht te worden verwerkt naar rato van het relatieve belang dat de groep heeft in die deelneming.

Verkrijgende partij is een deelneming die gewaardeerd wordt volgens de vermogensmutatiemethode

  • Geconsolideerde jaarrekening: de winst of het verlies voortvloeiend uit deze overdracht dient te worden verwerkt naar rato van het relatieve belang dat derden hebben in die deelneming (proportionele resultaatbepaling). Er dient dus géén winst of verlies voortvloeiend uit deze overdracht te worden verwerkt naar rato van het relatieve belang dat de groep heeft in die deelneming. Het proportioneel verwerken van intercompany-winst vindt in het algemeen plaats door het elimineren van het deel dat nog niet mag worden verwerkt. Deze eliminatie kan plaatsvinden door de netto-omzet te verminderen met de te elimineren intercompany-winst en in de balans deze correctie op te nemen als een overlopende post, dan wel de eliminatie in mindering te brengen op het resultaat van de desbetreffende deelneming en in de balans de waarde van die deelneming te verminderen. Zie voorbeeld onderstaand.  Een verlies dat voortvloeit uit de overdracht van vlottende activa of een bijzondere waardevermindering van vaste activa dient wél volledig (en niet proportioneel) te worden verwerkt.
  • Enkelvoudige jaarrekening: de verwerkingswijze is gelijk aan bovenstaande situatie waarbij de verkrijgende partij een groepsmaatschappij is.

Verkrijgende partij is een deelneming die wordt gewaardeerd op verkrijgingsprijs of actuele waarde:

  • Geconsolideerde jaarrekening: de winst of het verlies uit deze overdracht dient direct en volledig in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening te worden verwerkt. Er vindt géén proportionele winstbepaling plaats. Het intercompany-resultaat wordt dus direct en volledig verwerkt in de geconsolideerde jaarrekening.
  • Enkelvoudige jaarrekening: de winst of het verlies uit deze overdracht dient direct en volledig in de enkelvoudige winst-en-verliesrekening te worden verwerkt.

Voorbeeld
BV A heeft een 40%-deelneming in BV B. BV A waardeert BV B op netto-vermogenswaarde. In het boekjaar 2018 heeft BV A goederen geleverd aan BV B voor een verkoopbedrag van € 1.000.000. Winstopslag hierin bedraagt 20% van de verkoopprijs. BV A heeft in zijn financiële administratie op deze leveranties een omzet geboekt van € 1.000.000 en een kostprijs verkopen van € 800.000, dus een brutomarge van € 200.000. BV B heeft de helft van deze leveranties doorverkocht aan derden.

BV A dient bij het opstellen van de jaarrekening intercompany winst te elimineren voor een bedrag van € 40.000 (40% van de marge op de nog niet doorverkochte goederen) zodat per saldo winst verantwoord is voor de goederen die doorverkocht zijn naar rato van het belang dat derden hebben in de deelneming (60%).

Mocht u vragen hebben over de verwerking van intercompany transacties in uw jaarrekening of over andere verslaggevingsonderwerpen, dan helpen wij u graag. Het volgende blog gaat nader in op de verwerkingswijze van upstream en sidestream sale transacties. Houd onze blogs in de gaten!

Volg ons op LinkedIn en check onze coole site voor vacatures!