Vindt er binnen uw groep met vennootschappen onderlinge leveringen plaats? Wellicht dient een deel van het resultaat op deze transacties geëlimineerd te worden in de consolidatie en/of in de enkelvoudige jaarrekening. In twee blogs gaan wij nader in op de verwerkingswijze van intercompany transacties in de geconsolideerde en enkelvoudige jaarrekening. Het vorige blog beschreef de verwerkingswijze van downstream sale transacties. Dit blog beschrijft de verwerkingswijze van upstream en sidestream sale transacties.

Om te bepalen op welke wijze een intercompany transactie  verwerkt dient te worden is het van belang om na te gaan:

  • welke soort transactie (downstream, upstream en sidestream) het betreft;
  • wat de aard van de onderlinge relatie tussen de rechtspersonen betreft (groepsmaatschappij / deelneming); en
  • welke waarderingsgrondslag wordt toegepast indien sprake is van een niet geconsolideerde deelneming die niet als groepsmaatschappij kwalificeert.

Onderstaand is de verwerkingswijze weergegeven van upstream sale transacties.

Upstream sale transactie

Overdragende partij is een groepsmaatschappij

  • Geconsolideerde jaarrekening: resultaten op intercompany transacties tussen in de consolidatie opgenomen groepsmaatschappijen dienen in de consolidatie volledig uit zowel de balanswaardering als het groepsresultaat te worden geëlimineerd voor zover deze resultaten nog niet door een overdracht van het verkregen actief of passief aan derden buiten de groep zijn gerealiseerd. Ook indien een groepsmaatschappij niet wordt geconsolideerd (bijvoorbeeld vanwege te verwaarlozen betekenis), dienen de resultaten op intercompany transacties met andere (al dan niet geconsolideerde) groepsmaatschappijen volledig te worden geëlimineerd. De eliminatie in de winst-en-verliesrekening dient eveneens volledig te geschieden voor – indien van toepassing – de geboekte omzet en kostprijs van de omzet.
  • Enkelvoudige jaarrekening: de deelnemende rechtspersoon dient zijn aandeel in het resultaat van de deelneming op deze overdracht te bepalen op basis van proportionele resultaatbepaling. De winst of het verlies voortvloeiend uit deze overdracht dient te worden verwerkt naar rato van het relatieve belang dat derden hebben in die deelneming. Let op: Er dient dus géén winst of verlies voortvloeiend uit deze overdracht te worden verwerkt naar rato van het relatieve belang dat de groep heeft in die deelneming. De benodigde eliminatie uit het resultaat van de overdragende deelneming dient niet plaats te vinden in de jaarrekening van de overdragende deelneming zelf. In de eigen jaarrekening van de overdragende deelneming wordt het resultaat op de intercompany-transactie volledig verwerkt, hetgeen in de enkelvoudige jaarrekening van die deelneming leidt tot de presentatie van een hoger uitkeerbaar vermogen.

Overdragende partij is een deelneming die gewaardeerd wordt volgens de vermogensmutatiemethode

  • Geconsolideerde jaarrekening: de groep dient zijn aandeel in de winst van de deelneming op deze overdracht pas in zijn winst-en-verliesrekening te verwerken als het desbetreffende actief of passief is (door)verkocht aan een derde of door eigen afschrijvingen is gerealiseerd. Als het resultaat van de deelneming op de overdracht echter een verlies betreft, wordt het aandeel van de groep daarin onmiddellijk verwerkt indien dat voortvloeit uit de overdracht van vlottende activa of een bijzondere waardevermindering van vaste activa. Bij een dergelijke eliminatie wordt in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening een resultaat deelneming verwerkt dat ter grootte van de eliminatie in het jaar afwijkt van het aandeel in het resultaat zoals de deelneming dat zelf in zijn jaarrekening heeft verwerkt. Ook ontstaat verschil tussen de waarde van de deelneming volgens de geconsolideerde balans en het aandeel van de rechtspersoon in het eigen vermogen volgens de balans van die deelneming (afgezien van mogelijke andere bestaande verschillen tussen die grootheden) voor het op het moment van waardering (cumulatief) geëlimineerde bedrag op intercompany-transacties. Zie voorbeeld 1 onderstaand.
  • Enkelvoudige jaarrekening: verwerkingswijze is gelijk aan bovenstaande situatie waarbij de overdragende partij een groepsmaatschappij is.

Overdragende partij is een deelneming die gewaardeerd wordt op verkrijgingsprijs of actuele waarde

  • Geconsolideerde jaarrekening: in de geconsolideerde jaarrekening van de rechtspersoon wordt – afgezien van eventuele bijzondere waardeverminderingen – alleen een resultaat ter zake van de overdragende deelneming verwerkt als die deelneming dividend beschikbaar stelt aan de deelnemende rechtspersoon. Ter zake van de overdracht van activa of passiva zelf dient bij de deelnemende rechtspersoon géén winst of verlies te worden verwerkt in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening.
  • Enkelvoudige jaarrekening: de winst of het verlies uit deze overdracht dient direct en volledig in de enkelvoudige winst-en-verliesrekening te worden verwerkt.

Voorbeeld 1
BV A is een 40%-deelneming van BV M en heeft een resultaat van 400, waaronder 100 intercompany-resultaat op goederenleveranties van A aan M. Van deze 100 is ultimo van het jaar door M nog niets gerealiseerd in een transactie met derden. Begin van het jaar had BV M geen door BV A geleverde goederen in voorraad. BV M verwerkt 40% van (400 – 100) = 120 resultaat deelneming BV A.

BV M verwerkt een resultaat deelneming van 120, terwijl 40% van 400 gelijk is aan 160. Het verschil bedraagt 40 (160 – 120) en is gelijk aan het aandeel van BV M (40%) in de ongerealiseerde winst van 100. BV M waardeert ook de deelneming BV A 40 lager dan zijn aandeel (40%) in het eigen vermogen van BV A.

Onderstaand is de verwerkingswijze weergegeven van sidestream sale transacties.

Sidestream sale transacties

Overdragende partij is een groepsmaatschappij

  • Geconsolideerde jaarrekening: idem aan de upstream sale transactie waarbij de overdragende partij een groepsmaatschappij is.
  • Enkelvoudige jaarrekening: de deelnemende rechtspersoon dient zijn aandeel in het resultaat van de overdragende deelneming op deze overdracht te bepalen op basis van proportionele resultaatbepaling. De benodigde eliminatie uit het resultaat van de overdragende deelneming dient niet plaats te vinden in de jaarrekening van de overdragende deelneming zelf. In de eigen jaarrekening van de overdragende deelneming wordt het resultaat op de intercompany-transactie volledig verwerkt, hetgeen in de enkelvoudige jaarrekening van die deelneming leidt tot de presentatie van een hoger uitkeerbaar vermogen.

Overdragende partij is een deelneming die gewaardeerd wordt volgens de vermogensmutatiemethode

  • Geconsolideerde jaarrekening: de groep dient zijn aandeel in de winst van de verkopende deelneming op deze overdracht te beperken tot het deel dat overeenkomt met de afname van zijn relatieve belang in het overgedragen actief of passief. Indien de overdracht er niet toe leidt dat het relatieve belang van de groep in het overgedragen actief of passief afneemt, dient de groep geen winst uit deelneming op te nemen in verband met deze overdracht. Indien het resultaat van de verkopende deelneming op de overdracht echter een verlies betreft, wordt het aandeel van de groep daarin verwerkt indien dat voortvloeit uit de overdracht van vlottende activa of een bijzondere waardevermindering van vaste activa. Zie voorbeeld 2 onderstaand.
  • Enkelvoudige jaarrekening: verwerkingswijze is gelijk aan bovenstaande situatie waarbij de overdragende partij een groepsmaatschappij is.

Overdragende partij is een deelneming die gewaardeerd wordt volgens de verkrijgingsprijs of actuele waarde (cf upstream sale)

  • Geconsolideerde jaarrekening: idem aan upstream sale. In de geconsolideerde jaarrekening van de rechtspersoon wordt – afgezien van eventuele bijzondere waardeverminderingen – alleen een resultaat ter zake van de overdragende deelneming verwerkt als die deelneming dividend beschikbaar stelt aan de deelnemende rechtspersoon. Ter zake van de overdracht van activa of passiva zelf dient bij de deelnemende rechtspersoon derhalve géén winst of verlies te worden verwerkt in de geconsolideerde winst-en-verliesrekening.
  • Enkelvoudige jaarrekening: idem aan upstream sale. De winst of het verlies uit deze overdracht dient direct en volledig in de enkelvoudige winst-en-verliesrekening te worden verwerkt.

Voorbeeld 2
BV M heeft twee niet-geconsolideerde deelnemingen, BV A (45%) en BV B (25%). Beide deelnemingen worden gewaardeerd volgens de vermogensmutatiemethode. BV A verkoopt een kantoorpand aan BV B en maakt daarop een boekwinst van 100. Het aandeel van BV M daarin bedraagt 45% ofwel 45. Aangezien het relatieve belang van BV M in het overgedragen kantoorpand via BV B nog 25% bedraagt, blijft het in de geconsolideerde jaarrekening van BV M op te nemen resultaat deelneming A in verband met deze transactie beperkt tot 20. Indien BV B echter een vergelijkbaar kantoorpand aan BV A zou hebben verkocht, eveneens met een boekwinst van 100, is de situatie anders. Aangezien het relatieve belang van BV M in het overgedragen kantoorpand toeneemt van 25% tot 45%, zou BV M in zijn geconsolideerde jaarrekening geen resultaat deelneming B in verband met deze transactie opnemen.

Mocht u vragen hebben over de verwerking van intercompany transacties in uw jaarrekening of over andere verslaggevingsonderwerpen, dan helpen wij u graag. Houd onze blogs in de gaten!